1. Home
  2. revoinews
  3. સ્વામી વિવેકાનંદ સ્મૃતિ દિવસ: સ્વામી વિવેકાનંદથી પ્રેરિત થઈ જમશેદજીએ ટાટા સ્ટીલનો પાયો નાખ્યો
સ્વામી વિવેકાનંદ સ્મૃતિ દિવસ: સ્વામી વિવેકાનંદથી પ્રેરિત થઈ જમશેદજીએ ટાટા સ્ટીલનો પાયો નાખ્યો

સ્વામી વિવેકાનંદ સ્મૃતિ દિવસ: સ્વામી વિવેકાનંદથી પ્રેરિત થઈ જમશેદજીએ ટાટા સ્ટીલનો પાયો નાખ્યો

0

અમદાવાદ: સ્વામી વિવેકાનંદ સ્મૃતિ દિવસ 2020 સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતીય જ્ઞાન, આધ્યાત્મિકતા અને દર્શનને ફેલાવનારા સ્વામી વિવેકાનંદ વિજ્ઞાન અને તકનીકીની મદદ લઈને સ્વદેશી જ્ઞાન અને કુશળતા દ્વારા દેશને આત્મનિર્ભર બનાવવાની તરફેણમાં હતા. તેમણે દેશના સૌથી મોટા ઓદ્યોગિક ગૃહ ટાટાને પણ આ વિષય પર સલાહ આપી હતી. ત્યારે ટાટા જૂથના સ્થાપક જમશેદજી નસરવાનજી ટાટા સ્વામી વિવેકાનંદના વિજ્ઞાન ટેકનોલોજી, અર્થશાસ્ત્ર, ઉદ્યોગ અને ખનિજો વિશેની ઊંડી જાણકારીથી સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. સ્વામી વિવેકાનંદના કહેવા પર જ જમશેદજીએ જમશેદપુર શહેરમાં ભારતની પ્રતિષ્ઠિત ટાટા સ્ટીલ કંપનીની સ્થાપના કરી હતી. ટાટા સ્ટીલ કંપની મ્યુઝિયમમાં ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજ સ્વામી વિવેકાનંદ અને જમશેદજી વચ્ચેની વાતચીતની વિગતો આપે છે.

દસ્તાવેજો મુજબ, 1893 માં સ્વામી વિવેકાનંદ શિકાગોમાં ધાર્મિક પરિષદમાં ભાગ લેવા જહાજ દ્વારા જઇ રહ્યા હતા. જમશેદજી નસરવાનજી ટાટા પણ એ જ વહાણમાં સવાર હતા. આ મુલાકાત દરમિયાન બંને વચ્ચે લાંબી વાતો થઈ હતી. સ્વામીજીએ જમશેદજીને વહાણમાં જ લોખંડની ખનિજ સંપત્તિ અને સંસાધનો વિશે માહિતી આપી હતી. આ માટે તેમણે સિંહભૂમમાં જ ફેકટરી સ્થાપવાની સલાહ આપી હતી.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં જ વિવેકાનંદજીના શિકાગો ભાષણની 125 મી વર્ષગાંઠ પર એક કાર્યક્રમમાં પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે સ્વામી વિવેકાનંદે કેવી રીતે મેક ઈન ઈન્ડિયા દ્વારા આદેશ આપીને જમશેદજી ટાટાને પ્રેરણા આપી હતી. જ્યારે સ્વામીજીએ આ સૂચન કર્યું ત્યારે તે સમયે તેઓ માત્ર 30 વર્ષનાં હતાં. જ્યારે જમશેદજી ટાટા 54 વર્ષનાં હતાં.

જમશેદજીએ કહ્યું હતું કે તેઓ ભારતમાં સ્ટીલ ઇન્ડસ્ટ્રી સ્થાપવા માગે છે. ત્યારે સ્વામી વિવેકાનંદે તેમને સૂચન આપ્યું કે જો આપણે ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર કરીશું, તો ભારત કોઈ પર આધારીત નહીં થાય, યુવાનોને રોજગાર પણ મળશે. સ્વામીજીએ ટાટાને જમશેદપુરનો રસ્તો બતાવ્યો હતો.

જમશેદજી અને સ્વામી વિવેકાનંદ વચ્ચેની આ ચર્ચા પણ મહત્વપૂર્ણ હતી કારણ કે તે સમયે સ્વામી વિવેકાનંદ શિકાગોમાં સમાન ધાર્મિક પરિષદમાં ભાગ લેવા જઇ રહ્યા હતા, દરમિયાન જે.એન. ટાટા ભારતમાં આયર્ન અને સ્ટીલ પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે નિષ્ણાતોને મળવા શિકાગો જઈ રહ્યા હતા. એક આધ્યાત્મિક ક્રાંતિની ચેતનાને જાગૃત કરવાની હતી, જ્યારે બીજી ઓદ્યોગિક ક્રાંતિ હતી. જમશેદજી ટાટા તેમની દ્રષ્ટિ સાચી અને નક્કર બને તે માટે જર્મની, ઇંગ્લેંડ થઈને અમેરિકા જઇ રહ્યા હતા. વહાણમાં એકબીજાની સામે બેસીને બનેં એ વાતચીત શરૂ કરી અને વાતનો દોર ખૂબ જ ચાલ્યો.

સ્વામીજીએ શું કહ્યું?

સ્વામી વિવેકાનંદે જે.એન. ટાટાને છોટાનાગપુર વિસ્તારમાં આયર્ન અને સ્ટીલ ઉદ્યોગ માટે જરૂરી ખનિજ સંપત્તિ વિશે જ નહીં, પણ મયુરભંજ (ઓડિશા) શાહી ગૃહમાં કાર્યરત ભૂસ્તરશાસ્ત્રી પ્રમથનાથ બોઝને મળવા પણ જણાવ્યું હતું. ત્યાંથી, જે.એન. ટાટાએ ​​તેમના મોટા પુત્ર દોરાબજી ટાટાને પી.એન.બોઝને મળવાની સલાહ આપી હતી. બાદમાં પુત્ર દોરાબજી ટાટા ભૂસ્તરશાસ્ત્રી પી.એન. બોઝ અને સીએમ.વેલ્ડ સાથે જમશેદજીની દ્રષ્ટિને સાકાર કરવા નીકળી પડ્યા હતા. આ સમય દરમિયાન, તેનો મિત્ર શ્રીનિવાસ રાવ પણ તેમની સાથે હતો. ડિસેમ્બર 1907 માં દોરાબજીએ જે સ્થાન પસંદ કર્યું તે ખનિજ પદાર્થોની તપાસ પૂર્ણ થયા પછી જમશેદપુર હતું.

(Devanshi)

LEAVE YOUR COMMENT

Your email address will not be published.